Tự do ngôn luận là một trong những quyền cơ bản của con người được pháp luật tôn trọng và bảo vệ. Ngày nay, cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, internet và mạng xã hội đã trở thành công cụ để mọi cá nhân, tổ chức thể hiện quyền tự do ngôn luận trên không gian mạng. Điều 10, Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1946 khẳng định: “Công dân Việt Nam có quyền: tự do ngôn luận, tự do xuất bản, tự do tổ chức và hội họp, tự do tín ngưỡng, tự do cư trú, đi lại trong nước và ra nước ngoài”; Điều 25, Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 tiếp tục khẳng định: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”. Như vậy, có thể nói rằng Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến quyền con người nói chung và quyền tự do ngôn luận nói riêng, nhưng phải nằm trong khuôn khổ của pháp luật cho phép.
Để bảo vệ an ninh mạng và phòng, chống hoạt động lợi dụng internet, mạng xã hội để xuyên tạc, chống phá chính quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, khoản 1, điều 8, Luật An ninh mạng năm 2018 quy định cấm các hành vi sau:
“1. Sử dụng không gian mạng để thực hiện hành vi sau đây:
a) Hành vi quy định tại khoản 1 Điều 18 của Luật này;
b) Tổ chức, hoạt động, câu kết, xúi giục, mua chuộc, lừa gạt, lôi kéo, đào tạo, huấn luyện người chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;
c) Xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc;
d) Thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế – xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác;
đ) Hoạt động mại dâm, tệ nạn xã hội, mua bán người; đăng tải thông tin dâm ô, đồi trụy, tội ác; phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng;
e) Xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội”
Tuy nhiên trong thời gian qua các thế lực thù địch, đối tượng phản động đã gia tăng, triệt để lợi dụng quyền tự do dân chủ, tự do ngôn luận của công dân để đăng tải, chia sẻ các bài viết có nội dung xuyên tạc quan điểm đường lối của Đảng, Nhà nước, luận điệu sai trái, thù địch; tiến hành lập các hội, nhóm có tính chất phản động, cấu kết, móc nối, lôi kéo, tập hợp những người có cùng chung quan điểm tiêu cực, bất mãn, tán phát nhiều tài liệu, video clip đăng tải lên mạng xã hội với mục đích chống Đảng, Nhà nước ta hoặc xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân trong xã hội. Điển hình cho hoạt động này không thể không nhắc đến các đối tượng như Lê Văn Dũng (tức Dũng Vova), Nguyễn Văn Đài, Đào Minh Quân hay các tổ chức như Việt Tân, Chính phủ Quốc gia Việt Nam Lâm thời, Đài RFA… Đây là các cá nhân, tổ chức thường xuyên lợi dụng không gian mạng, nhất là mạng xã hội facebook để chống phá chính quyền nước ta một cách ngông cuồng, chúng ngang nhiên lợi dụng các vấn đề mang tính thời sự ở nước ta để đăng tải, chia sẻ, xuyên tạc, bịa đặt, phỉ báng, bình phẩm trái chiều, tác động hướng lái, dắt mũi người đọc, tạo làn sóng dư luận xấu với mục đích chống phá Đảng, Nhà nước ta.
Tại địa bàn tỉnh Sơn La, quyền tự do ngôn luận của cá nhân, tổ chức trên không gian mạng được các cơ quan chức năng tôn trọng và bảo đảm, tuy nhiên trong thời gian qua một số cá nhân đã sử dụng facebook cá nhân thể hiện quyền tự do một cách thái quá bằng việc đăng tải, chia sẻ một số thông tin sai sự thật, chưa được kiểm chứng gây hoang mang trong một bộ phận quần chúng nhân dân như: ngày 28/01/2021, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh đã phát hiện 02 tài khoản facebook đăng tải bài viết sai sự thật chưa được các cơ quan có thẩm quyền công bố, kiểm chứng về tình hình dịch Covid – 19; ngày 01/5/2023, Công an huyện Vân Hồ phát hiện 01 tài khoản facebook đăng tải bài viết và ảnh có nội dung “30/4. Một sự kiện liên quan đến chiến tranh khi nhắc lại, có Hàng Triệu người VUI, mà cũng có Hàng Triệu người Buồn. Đó là vết Thương của cả một dân tộc. Cần được giữ lành thay vì lại tiếp tục làm cho nó thêm rỉ máu” số người này đã được lực lượng chức năng tiến hành xác minh và xử lý theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, Lê Vũ Đài, sinh năm 1975, trú tại xã Cò Nòi, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La đã sử dụng facebook cá nhân “Quang Huy” thường xuyên đăng tải nhiều bài viết có nội dung tuyên truyền xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân, bôi nhọ lực lượng Quân đội nhân dân, xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đi ngược chính sách kinh tế của Đảng, nói xấu chế độ, nói xấu đảng viên, đoàn viên, bôi nhọ công cuộc phòng chống đại dịch Covid-19 của Đảng và Nhà nước ta, gây hoang mang trong nhân dân, làm giảm sút lòng tin của nhân dân vào vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; xuyên tạc, bịa đặt, hạ uy tín đồng chí cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trên trang Facebook cá nhân. Ngày 20/8/2024, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Mai Sơn đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Vũ Đài về tội “Lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” theo quy định tại điều 331, Bộ Luật hình sự năm 2015.
Việc lợi dụng quyền tự do ngôn luận để chống Đảng, Nhà nước ta; xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc… trên không gian mạng là chiêu trò không mấy mới mẻ của các phần tử xấu nhưng lại ảnh hưởng đến nhận thức của một bộ phận người dân, nhất là những người tham gia mạng xã hội. Vì vậy, để việc sử dụng mạng xã hội an toàn đúng cách, không để các đối tượng xấu lợi dụng mình vào các hoạt động chống Đảng, Nhà nước hoặc xâm phạm đến lợi ích của cá nhân, tổ chức, người dân cần lưu ý một số nội dung sau: (1)Nâng cao ý thức trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội, Internet; cảnh giác trước những thông tin không chính thống, thông tin nhạy cảm, thông tin xấu, độc; không chia sẻ bất kỳ thông tin nào khi chưa được cơ quan chuyên môn kiểm chứng; (2)Nắm vững các quy định của pháp luật về những điều cấm không được làm trên không gian mạng; đấu tranh, phản bác các quan điểm luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng; cảnh giác với các luận điệu tuyên truyền chống phá Đảng, Nhà nước của các thế lực thù địch; (3)Khi phát hiện các thông tin có nội dung, xấu độc, chống phá Đảng, Nhà nước trên địa bàn thì báo cáo cấp có thẩm quyền để xử lý, ngăn chặn (Cơ quan Công an nơi gần nhất, cấp uỷ, chính quyền địa phương, Sở thông tin và truyền thông); tuyên truyền, vận động gia đình, họ hàng, người thân chấp hành nghiêm các quy định của Luật An ninh mạng…
CAT
