Sơn La là tỉnh miền núi, nằm ở phía Tây Bắc của Tổ quốc: Có diện tích tự nhiên 14.174 Km2. Phía Bắc giáp với tỉnh Lào Cai, Lai Châu; phía Đông giáp với tỉnh Phú Thọ; phía Tây giáp với tỉnh Điện Biên; phía Nam giáp với tỉnh Thanh Hóa, có 274 Km đường biên giới tiếp giáp với 02 tỉnh Hủa Phăn và Luông Pha Băng – nước CHDCND Lào; có 75 xã, phường với tổng dân số hơn 1,3 triệu người, gồm 12 dân tộc cùng sinh sống, mỗi dân tộc có bản sắc văn hóa riêng, đời sống tín ngưỡng phong phú, đa dạng, nhưng chủ yếu là tín ngưỡng truyền thống như thờ tổ tiên, thờ các vị thần linh.
Trong những năm qua Đảng, Nhà nước và tỉnh Sơn La đã quan tâm thực hiện có hiệu quả chính sách dân tộc của Đảng trong vùng dân tộc, trọng tâm là phát triển kinh tế, xã hội, trong đó tập trung triển khai, thực hiện có hiệu quả 03 Chương trình mục tiêu quốc gia của Chính phủ gắn với công tác bảo đảm an ninh trong vùng dân tộc thiểu số; đẩy nhanh công tác xóa đói, giảm nghèo; loại bỏ các nguyên nhân và điều kiện, không để các thế lực thù địch, phản động lợi dụng, chống phá. Đến nay đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh từng bước được cải thiện và nâng lên rõ rệt; tình hìnhan ninh trật tự được đảm bảo, quốc phòng an ninh được giữ vững góp phần quan trọng vào ổn định chính trị và phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Tuy nhiên, bên cạnh đó tình hình an ninh trong dân tộc còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức, khó lường. Các thế lực thù địch không từ bỏ âm mưu “diễn biến hòa bình”, chúng triệt để lợi dụng vấn đề “dân tộc”, “tôn giáo”, “dân chủ”, “nhân quyền” để chống phá Việt Nam; một số tổ chức, cá nhân phản động trong người Mông ở Mỹ gia tăng các hoạt động, thông qua trang mạng xã hội (Zalo, facebook, Youtube…) đăng tải, chia sẻ, bình luận các bài viết có nội dung tuyên truyền, kích động tư tưởng dân tộc hẹp hòi, ly khai tự trị, lập “Nhà nước riêng”; nổi lên là:(1)Tổ chức “Nhà nước Mông” do Kinh Thờ Sinh (Sùng Sinh) cầm đầu, có trụ sở tại Mỹ và các cơ sở ở Trung Quốc, Lào, Myanmar; (2)Tổ chức phản động “Liên minh công lý cho người Mông – HUJ” do Vàng Chỉnh Mình, ở Mỹ cầm đầu; (3)Các đối tượng liên quan hoạt động lập “Nhà nước Mông” ở Mỹ như: Bis Mùa, (Mùa Bi) Dua Sự Sồng (Sồng Dua Sự), Vàng Sái Câu. Hoạt động của những cá nhân, tổ chức chức trên có ảnh hưởng trực tiếp đến địa bàn tỉnh Sơn La. Điển hình là: (1)Từ năm 2017 – 2019, đối tượng Vàng Sái Câu đã lợi dụng các trang mạng xã hội (Zalo, facebook, Youtube…) để đăng tải, chia sẻ, bình luận các đoạn video – clip tuyên truyền với nội dung “Bản thân là người có siêu năng lực, có thể hô mưa, gọi gió; là người có thể đưa người Mông đi xây dựng một đất nước phát triển, ấm no, không có đói nghèo…” gắn với những lời đe dọa, nếu ai không theo Vàng Sái Câu sẽ bị tiêu diệt…Hoạt động trên của Vàng Sái Câu đã tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến một số người dân tộc Mông (chủ yếu là thanh, thiếu niên) tại địa bàn huyện Sông Mã, Sốp Cộp (cũ) và đã có một số đối tượng trên địa bàn đã liên lạc, trao đổi, nhận chỉ đạo, hướng dẫn của đối tượng và có một số hoạt động như: May cờ, quần áo, cắm lá xanh, dựng bàn thờ…gây phức tạp tình hình ANTT trên địa bàn; (2)Từ năm 2016 đến nay, đối tượng Vàng Chỉnh Mình ở Mỹ đã liên lạc, chỉ đạo một số đối tượng người dân tộc Mông trong nước, trong đó có đối tượng ở tỉnh Sơn La tiến hành thu thập, cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật liên quan đến hoạt động tôn giáo (đạo Tin lành)cho rằng: Hoạt động đạo Tin lành trên địa bàn tỉnh Sơn La bị chính quyền ngăn cản, xử lý chuyển cho đối tượng Vàng Chỉnh Mình để tập hợp biên tập thành cuốn sách “Đi tìm công lý cho người Mông Việt Nam vì chính quyền Việt Nam đàn áp tôn giáo, cướp đất đai của người Mông” nhằm vu cáo chính quyền Việt Nam đàn áp tôn giáo, dân tộcvới mưu đồ quốc tế hóa vấn đề “người Mông”, “Nhà nước Mông” từ đó yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ can thiệp. Thời gian gần đây một số đối tượng trong tổ chức “Liên minh công lý cho người Mông – HUJ” do Vàng Chỉnh Mình cầm đầu như Lý A Chà (hiện đang ở Thái Lan) sử dụng tài khoản cá nhân“I Love Hmong” đăng tải, chia sẻ một số video – clip liên quan vụ việc xảy ra vụ việc xảy ra ngày 03/5/2025 tại tỉnh Bò Kẹo – Lào; đối tượng vu khống cho rằng lực lượng chức năng của Lào đã cấu kết với Việt Nam, đưa quân đội Việt Nam sang Lào để truy quét và bắn giết hại người dân tộc Mông ở Lào, đồng thời hướng dẫn người Mông Lào trốn sang Thái Lan để lánh nạn và viết đơn cầu cứu các tổ chức quốc tế, trong đó có đại diện tổ chức Liên Hợp Quốc tại Thái Lan để can thiệp.
Hoạt động trên thực chất là âm mưu của số đối tượng phản động trong người Mông thuộc các tổ chức “Nhà nước Mông” ở nước ngoài (chủ yếu ở Mỹ) dưới sự hậu thuẫn của các thế lực thù địch câu kết, móc nối, chỉ đạo số đối tượng trong nước lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, đặc điểm tâm lý, phong tục, tập quán của người Mông kết hợp với xuyên tạc về các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ta để tuyên truyền, kích động, tư tưởng dân tộc hẹp hòi, ly khai, tự trị, lập “Nhà nước riêng”.
* Về phương thức: Các cá nhân, tổ chức phản động ở bên ngoài triệt để lợi dụng mạng xã hội, nhất là các ứng dụng trên điện thoại di động (Facebook, Zalo, Youtube) để đăng tải, tán phát các Video, clip, bài viết có nội dung tuyên truyền về hoạt động lập “Nhà nước Mông”; móc nối, chỉ đạo số đối tượng ở trong nước tuyên truyền, kích động, lôi kéo người người dân tộc Mông tham gia vào tổ chức bằng nhiều hình thức(trực tiếp và gián tiếp) kết hợp đưa ra các tin đồn thất thiệt như: Sắp có “Vua Mông”; “Vua Mông” sắp về Lào để thành lập “Nhà nước Mông”; ai đi theo “Vua Mông” sẽ được làm quan của “Nhà nước Mông” và có cuộc sống sung sướng, sắp có chiến tranh, sắp xảy ra xung đột…
* Về thủ đoạn hoạt động: Triệt để lợi dụng tâm lý dễ tin, ảo tưởng và mong muốn có “Nhà nước riêng” của một số người dân tộc Mông, lợi dụng phong tục tập quán, nhận thức còn hạn chế, đời sống còn khó khăn của một bộ phận đồng bào và những vấn đề còn tồn tại, hạn chế, thiếu sót trong việc triển khai, thực hiện chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng trong vùng dân tộc thiểu số, trong đó có dân tộc Mông và cho rằng: Đảng, Nhà nước Việt Nam không quan tâm đến người người Mông, phân biệt đối xử người Mông, vu cáo Việt Nam đàn áp dân tộc Mông, vi phạm “dân chủ, nhân quyền” từ đó tuyên truyền, kích động tư tưởng dân tộc hẹp hòi, ly khai tự trị, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, kích động, lôi kéo đồng bào dân tộc Mông di cư, xuất cảnh ra nước ngoài nhằm tập hợp lực lượng, thành lập “Nhà nước Mông”.
Tất cả những lời tuyên truyền về cái gọi là “Nhà nước Mông” của các đối tượng phản động trong người Mông ở bên ngoàiđều là bịa đặt, lừa phỉnh; Sự thật không có thật “Đất nước Mông” nào cả.Vậy để cảnh giác với phương thức, thủ đoạn hoạt động lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền, kích động, lôi kéo đồng bào dân tộc Mông tham gia lập “Nhà nước Mông”,mỗi người dân cần: (1)Chấp hành tốt các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các quy định của chính quyền địa phương nơi cư trú; tập trung lao động, sản xuất ổn định cuộc sống; không di cư, xuất cảnh trái trái phép ra nước ngoài,gây mất ổn định ANCT trên địa bàn; (2)Nêu cao tinh thần cảnh giác, thận trọng, tỉnh táo trước những luận điệu, thông tin xấu độc, sai sự thật, nhất là trên không gian mạng, không nghe, không tin, không chia sẻ các thông tin liên quan đến hoạt động tuyên truyền lập “Nhà nước Mông” của các cá nhân, tổ chức phản động ở trong và ngoài nước; (3)Khi phát hiện hoạt động của các đối tượng phản động hoặc đối tượng lạ mặt đến địa bàn có dấu hiệu, biểu hiện nghi vấn như tuyên truyền, tác động, lôi kéo người dân tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật, xâm phạm ANQG phải kịp thời trình báo với chính quyền, lực lượng Công an để có biện pháp ngăn chặn, xử lý./.
PA02
