Di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi thuộc bản Cò Nòi, xã Cò Nòi, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La, cách trung tâm huyện Mai Sơn khoảng 10km.

Để ghi nhớ công ơn các liệt sỹ Thanh niên xung phong đã hy sinh tại Ngã ba Cò Nòi lịch sử trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Đảng, Nhà nước, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và tỉnh Sơn La đã quy hoạch “Ngã ba Cò Nòi” trở thành một địa danh lịch sử trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Năm 2000, tỉnh Sơn La đã khởi công xây dựng Đài Tưởng niệm liệt sĩ Thanh niên xung phong Ngã ba Cò Nòi, trở thành điểm tham quan, tưởng niệm của đồng bào các dân tộc Tây Bắc nói chung, tỉnh Sơn La nói riêng để tưởng nhớ đến các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh tại ngã ba lịch sử này.

Năm 2019, đ mở rộng, tôn tạo di tích lịch sử ngã ba Cò Nòi, UBND tỉnh Sơn La ban hành Quyết định phê duyệt Quy hoạch xây dựng Di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi. UBND huyện Mai Sơn đã tiến hành giai đoạn 1 Dự án xây dựng Khu tưởng niệm tâm linh thuộc Di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi. Tuy nhiên, quá trình giải phóng mặt bằng và tiến hành xây dựng khu di tích gặp nhiều khó khăn do có nhiều hộ dân lấn chiếm mặt bằng khu di tích để sử dụng vào mục đích riêng; một số hộ dân không nhất trí phương án đền bù của UBND huyện Mai Sơn; một cá nhân xây dựng công trình trái phép trên đất quy hoạch khu di tích, khi bị cưỡng chế thì không chấp hành tháo dỡ công trình vi phạm. Điển hình là hộ ông Lò Văn Dũng xây dựng nhà trên đất nông nghiệp, vi phạm trật tự xây dựng, đã bị chính quyền địa phương xử lý nhiều lần, tháng 12/2021 bị UBND tỉnh Sơn La ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành biện pháp khắc phục hậu quả (tháo dỡ công trình vi phạm) vào ngày 07/4/2021. Quá trình lực lượng chức năng thực hiện quyết định cưỡng chế, gia đình ông Dũng đã huy động nhiều người thân đến cản trở lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ, đồng thời dùng điện thoại di động quay Clip phát trực tiếp trên mạng xã hội Facebook với lời lẽ xuyên tạc, bôi nhọ chính quyền và lực lượng chức năng… dẫn đến làm cho một bộ phận cộng đồng mạng xã hội hiểu sai sự thật, bản chất vụ việc.

Ngoài ra, theo thống kê, đến nay có khoảng 40 hộ dân đang sinh sống gần khu di tích, một số hộ làm nương rẫy, lợi dụng làm sân phơi nông sản, dựng nhà cửa, kinh doanh hàng quán, gây mất mỹ quan, cảnh quan của di tích.

Tượng đài di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi là nơi khắc ghi lại mốc son lịch sử hào hùng của lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam trong chiến dịch Điện Biên Phủ, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng cấp quốc gia ngày 29/4/2004, nhân dịp kỷ niệm 50 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Vì thế, việc đảm bảo ANTT phục vụ quá trình xây dựng, tôn tạo di tích là trách nhiệm, cũng là vinh dự của lực lượng Công an huyện Mai Sơn.

Trước thực trạng lấn chiếm di tích và nhằm phản bác những suy nghĩ lệch lạc của một bộ phận người dân về khu di tích quan trọng này, lực lượng Công an huyện Mai Sơn đã phối hợp với UBND xã Cò Nòi và các ban, ngành, đoàn thể của huyện tổ chức tuyên truyền, vận động để nhân dân hiểu được giá trị to lớn, ý nghĩa lịch sử của di tích, tiến hành nhiều cuộc đối thoại với từng hộ để họ chấp hành việc di rời, tháo dỡ công trình xây dựng trái phép, trả lại mặt bằng để UBND huyện tiếp tục xây dựng di tích. Sau một thời gian tiến hành nhiều biện pháp, đến nay, hầu hết các hộ dân tại khu di tích đã chấp hành phương án đề bù giải phóng mặt bằng của UBND huyện Mai Sơn, tháo dỡ công trình xây dựng trái phép và không lấn chiếm di tích sử dụng vào mục đích riêng.

Thời gian tới UBND huyện Mai Sơn tiếp tục triển khai giải phóng mặt bằng giai đoạn 2, thu hồi cơ bản diện tích đất đã quy hoạch, ảnh hưởng đến hầu hết các hộ dân đang sinh sống tại khu vực di tích. Để tạo được sự đồng thuận, ủng hộ của nhân dân, đảm bảo thi công đúng tiến độ, thời gian quy định, lực lượng Công an và cấp ủy, chính quyền các cấp tiếp tục tuyên truyền, phổ biến sâu rộng về quy mô, ý nghĩa của dự án đđông đảo nhân dân biết được chủ trương đầu tư xây dựng dự án Di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi cũng như ý nghĩa, giá trị văn hoá lịch sử của di tích, đồng thời đảm bảo tiến độ thực hiện dự án; tiếp tục tuyên truyền, vận động các hộ dân liên quan tự giác thực hiện Quyết định thu hồi đất, đồng thời chuẩn bị các phương án cưỡng chế thu hồi đất nếu sau khi đối thoại các hộ vẫn không chấp hành. Lực lượng chức năng sẽ xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các hành vi cản trở, chống người thi hành công vụ, xuyên tạc, đăng tin sai sự thật về chủ trương xây dựng di tích của tỉnh trên mạng xã hộigây ảnh hưởng xấu đến dư luận quần chúng nhân dân./.

MS