Không gian mạng được kỳ vọng là nơi kết nối tri thức và mở rộng tự do thông tin. Nhưng trong kỷ nguyên số, đây cũng trở thành một mặt trận mới của các cuộc chiến nhận thức, nơi tin giả và thông tin sai lệch có thể lan truyền với tốc độ chưa từng có.
Thời gian gần đây, đất nước ta đã diễn ra nhiều sự kiện trọng đại như Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, hay sắp tới là Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 nhằm lựa chọn những đại biểu tiêu biểu, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân.
Tuy nhiên, trước những sự kiện trọng đại thì trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin thiếu kiểm chứng, thậm chí sai sự thật liên quan đến công tác bầu cử. Một số tài khoản đăng tải, chia sẻ nội dung xuyên tạc, cắt ghép thông tin về nhân sự ứng cử, lan truyền các tin đồn chưa được xác thực, gây hoang mang dư luận và làm nhiễu loạn môi trường thông tin.
Trước tình trạng này, các cơ quan chức năng đã tăng cường theo dõi, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm. Tại Sơn La, nhiều trường hợp đã bị lực lượng Công an các cấp xử lý nghiêm theo quy định của Pháp luật. Theo cơ quan Công an, các cá nhân này thừa nhận đã chia sẻ thông tin từ những nguồn không kiểm chứng, rồi bình luận theo cảm xúc cá nhân, dẫn tới việc lan truyền tin sai sự thật.
Có thể nhận thấy rằng không gian mạng đang trở thành “mặt trận của chiến tranh thông tin”, nơi các chiến dịch thao túng nhận thức có thể tác động trực tiếp tới niềm tin xã hội và sự ổn định chính trị.
Khi thông tin sai lệch được chia sẻ theo hiệu ứng đám đông, ranh giới giữa sự thật và tin đồn trở nên mong manh. Và nếu không được nhận diện kịp thời, những “đốm lửa tin giả” ấy có thể thổi bùng thành khủng hoảng niềm tin. Hiện không gian mạng không còn chỉ là môi trường giao tiếp đơn thuần mà đã trở thành một phần của an ninh quốc gia, nơi mỗi thông tin lan truyền đều có thể tác động đến nhận thức và sự đoàn kết xã hội. Đây cũng là môi trường mà các thế lực thù địch đang tận dụng triệt để để xuyên tạc, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Các chiến dịch thao túng thông tin trên mạng xã hội thường không lan truyền ngẫu nhiên. Chúng được thiết kế theo chiến lược “kích hoạt cảm xúc”, khai thác những chủ đề nhạy cảm như tôn giáo, nhân sự, bầu cử để tạo hiệu ứng lan truyền theo tâm lý đám đông.
Trong kỷ nguyên số, mỗi cú nhấp chuột không chỉ là một hành động cá nhân, mà có thể trở thành mắt xích trong làn sóng thông tin lan rộng. Bảo vệ không gian thông tin vì thế không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng, mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân trên mạng.
Công an tỉnh Sơn La cảnh báo, bên cạnh xử phạt hành chính, Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định một số hành vi nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự, như:
– Đăng tải thông tin bịa đặt, xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự người khác có thể bị xử lý về tội “Vu khống”, với mức án từ 1 đến 3 năm tù, kèm theo phạt tiền. (Điều 156)
– Lợi dụng mạng xã hội để đưa thông tin trái pháp luật nhằm thu lợi bất chính hoặc gây thiệt hại lớn có thể bị xử lý theo tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”, với mức phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. (Điều 288)
Trường hợp phát tán tài liệu, thông tin bịa đặt nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, người vi phạm có thể đối diện mức án từ 5 đến 12 năm tù. (Điều 117).
Đặng Hồng
