Càng gần Tết Nguyên đán, nhu cầu giao dịch, chuyển tiền và liên lạc với người thân tăng cao cũng là thời điểm các đối tượng tội phạm công nghệ cao gia tăng hoạt động lừa đảo. Với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều thủ đoạn mạo danh người thân, bạn bè đang trở nên tinh vi, khó nhận biết, khiến không ít người mất tiền chỉ trong thời gian rất ngắn.
Thay vì những tin nhắn vay tiền đơn giản như trước, các đối tượng hiện nay thường chiếm quyền kiểm soát tài khoản mạng xã hội của nạn nhân, sau đó sử dụng hình ảnh, giọng nói, thậm chí là cuộc gọi video giả mạo (deepfake) để tạo lòng tin. Lợi dụng tâm lý lo lắng, thương con, thương người thân ở xa, kẻ gian dựng lên các kịch bản như tai nạn cần cấp cứu gấp, nợ tiền để kịp về quê ăn Tết hoặc nhờ chuyển khoản giúp một giao dịch “khẩn cấp”.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp dù đã gọi video để xác minh nhưng vẫn bị lừa do hình ảnh và giọng nói hiển thị giống hệt người thân, chỉ hơi mờ hoặc giật, lag với lý do “sóng yếu”. Thậm chí, các đối tượng còn chiếm quyền nhiều tài khoản trong cùng một gia đình để nhắn tin qua lại, tạo ra tình huống giả khiến nạn nhân hoàn toàn tin rằng mình đang trao đổi với người thật.
Dù thủ đoạn ngày càng tinh vi, các vụ lừa đảo thường có điểm chung là liên tục thúc ép chuyển tiền ngay lập tức, không cho nạn nhân thời gian suy nghĩ hoặc kiểm tra thông tin; tài khoản nhận tiền thường là tài khoản lạ, không trùng tên người thân; khi bị yêu cầu nói chuyện trực tiếp lâu hơn hoặc gặp mặt, đối tượng sẽ tìm cách né tránh, nhanh chóng kết thúc cuộc gọi.
Để phòng ngừa, người dân cần đặc biệt ghi nhớ nguyên tắc “chậm lại trước khi chuyển tiền”. Chỉ cần dừng lại một vài phút để gọi điện trực tiếp qua số thuê bao thông thường, hỏi ý kiến người thứ ba hoặc kiểm tra lại thông tin, phần lớn các kịch bản lừa đảo sẽ bị phát hiện. Bên cạnh đó, các gia đình nên thống nhất một “mật mã riêng” để xác minh khi có yêu cầu chuyển tiền; chủ động bảo mật tài khoản mạng xã hội bằng xác thực hai lớp, tuyệt đối không bấm vào các đường link lạ; hạn chế chia sẻ quá chi tiết thông tin cá nhân, lịch trình, hình ảnh của người thân trên mạng xã hội.
Cẩn trọng trong từng giao dịch không chỉ giúp bảo vệ tài sản mà còn góp phần giữ cho mỗi gia đình đón Tết Nguyên đán an toàn, trọn vẹn, tránh những rủi ro đáng tiếc do tội phạm công nghệ cao gây ra.
BT
